Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất, cảnh báo của Trump cũng vô ích? Quỹ phòng hộ lại bán khống Yên Nhật

Các giao dịch “mua vào yen Nhật” từng xuất hiện ngắn ngủi sau khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất, đang nhanh chóng đảo ngược.

Dữ liệu mới nhất từ Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn Mỹ (CFTC) cho thấy, tính đến tuần kết thúc ngày 29/9, các quỹ sử dụng đòn bẩy đã quay trở lại vị thế bán ròng đồng yen, với quy mô đặt cược giảm giá khoảng 210 tỷ yen (1,3 tỷ USD).

Điều đáng chú ý không phải là quy mô vị thế bán, mà là tốc độ thay đổi vị thế của các quỹ phòng hộ trong ba tuần gần đây.

Hai tuần trước, các quỹ phòng hộ từng chuyển sang vị thế mua ròng đồng yen, lần đầu tiên kể từ giữa năm 2025; nhưng đến tuần kết thúc ngày 22/9, vị thế mua ròng đồng yen đã giảm mạnh gần 80%, chỉ còn khoảng 55,9 tỷ yen.

Chỉ sau một tuần, những vị thế mua còn lại này cũng bị thanh lý hoàn toàn.

Tính đến ngày 29/9, các quỹ sử dụng đòn bẩy đã chuyển từ vị thế mua ròng sang bán ròng trở lại. Điều này có nghĩa là, các quỹ phòng hộ chỉ mất hai tuần để hoàn tất việc chuyển từ “đặt cược yen tăng giá” sang bán khống lại yen Nhật.

Chỉ trong hai tuần lật ngược vị thế, các quỹ phòng hộ lại đặt cược đồng yen giảm giá

Điều này có thể còn đáng chú ý hơn chính tỷ giá đồng yen.

Bởi vì trong vài tuần gần đây, về lý thuyết đã xuất hiện không ít yếu tố có lợi cho đồng yen.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã tăng lãi suất vào tháng 9; chính phủ Nhật liên tục cảnh báo về việc đồng yen mất giá quá mức; Trump cũng hiếm hoi bày tỏ lo ngại về đồng yen suy yếu; Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bensen cũng công khai thảo luận về “tính hợp lý” của một đồng yen mạnh.

Nhưng cuối cùng, những tín hiệu này cũng không thể giữ chân dòng vốn đầu cơ lâu dài ở lại.

Tính đến tuần này, đồng yen so với USD đã suy yếu ba tuần liên tiếp. Đồng thời, dòng tiền đầu cơ không chỉ bán khống lại yen Nhật mà còn tăng vị thế mua vào đồng USD.

Đặc biệt đáng chú ý hơn nữa là, lần đảo chiều vị thế này không diễn ra chỉ trong một đêm.

Sau khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất, các quỹ phòng hộ ban đầu thực sự đặt cược đồng yen sẽ tăng giá. Nhưng đến tuần kết thúc ngày 22/9, vị thế mua ròng đồng yen của các quỹ sử dụng đòn bẩy đã giảm mạnh gần 80% so với tuần trước đó, đồng thời tỷ giá yen Nhật cũng tụt từ khoảng 155,11 đổi 1 USD xuống quanh mức 157,39.

Và đến tuần gần nhất, các quỹ phòng hộ dứt khoát đảo chiều hoàn toàn sang bán ròng.

Điều này có nghĩa là, logic giao dịch xoay quanh việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất đang thay đổi: Vấn đề không còn là liệu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có tăng lãi suất hay không, mà là tốc độ và mức độ tăng lãi suất sắp tới có đủ nhanh để thay đổi bất lợi về chênh lệch lãi suất của yen hay không.

Và từ động thái vị thế mới nhất, các quỹ phòng hộ ít nhất tạm thời đã đưa ra câu trả lời phủ nhận.

Còn đáng chú ý hơn, các quỹ phòng hộ thậm chí không chờ đến cuộc họp tiếp theo của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản để xác nhận rõ hơn định hướng chính sách, mà đã chủ động thiết lập vị thế bán đồng yen từ trước đó.

Tăng lãi suất vẫn chưa đủ, thị trường quay lại giao dịch dựa trên “chênh lệch lãi suất Mỹ - Nhật”

Lý do cốt lõi khiến các quỹ phòng hộ quay lại bán khống đồng yen vẫn là một nguyên lý giao dịch ngoại hối cổ điển nhất:

Chênh lệch lãi suất.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản trong tháng 9 đã nâng lãi suất chính sách lên 1,25%, mức cao nhất trong 31 năm. Đối với một quốc gia lâu nay duy trì chính sách lãi suất bằng 0 hoặc thậm chí âm như Nhật, đây đã là một bước ngoặt rất lớn về chính sách.

Nhưng với thị trường ngoại hối, mức 1,25% vẫn chưa đủ cao.

Điều quan trọng nhất là, dù Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã tăng lãi suất, nhưng vẫn chưa phát ra tín hiệu đủ mạnh cho thấy sẽ nhanh chóng siết chặt hơn nữa trong thời gian tới.

Điều đó đồng nghĩa, ngay cả khi lãi suất Nhật tăng lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, thì vẫn còn sự chênh lệch rõ rệt so với Mỹ.

Do đó, thị trường lại phải đối mặt với một câu hỏi thực tế:

Nếu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản chỉ tăng lãi suất từ từ, còn lãi suất Mỹ vẫn duy trì cao, thì giao dịch mua vào USD, bán khống yen nhằm hưởng chênh lệch lãi suất vì sao lại phải kết thúc hoàn toàn?

Giải thích được vì sao sau khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất, vị thế mua đồng yen không mở rộng thêm.

Ban đầu, logic là Nhật bước vào chu kỳ tăng lãi suất, chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật sẽ thu hẹp dần, đồng yen đáng lý sẽ tăng giá.

Nhưng nay thị trường bắt đầu định giá lại: Ngân hàng Trung ương Nhật Bản thực sự đang tăng lãi suất, nhưng tốc độ có thể không nhanh như một số nhà đầu tư kỳ vọng trước đây.

Chỉ cần thực tế đó chưa thay đổi, đồng yen vẫn khó có thể tăng giá mãi chỉ nhờ “câu chuyện Nhật bước vào chu kỳ tăng lãi suất”.

Và dữ liệu CFTC mới nhất cho thấy, các quỹ phòng hộ đã bắt đầu đặt cược lại cho logic này.

Trump cũng bắt đầu cảnh báo đồng yen yếu, nhưng dòng tiền vẫn chọn bán khống

Lần bán khống trở lại này đặc biệt đáng chú ý vì một lý do khác: Nó diễn ra khi cả Mỹ và Nhật đồng loạt tăng cảnh giác với yen yếu.

Phía Nhật liên tiếp phát đi tín hiệu cứng rắn.

Quan chức ngoại hối cấp cao nhất Nhật Bản, ông Azumi Mimura, cho biết thị trường nên nghiêm túc với những cảnh báo “rất rõ ràng” của Tokyo và Washington về diễn biến đồng yen, đồng thời nói rằng nếu cần thiết, Nhật Bản sẵn sàng can thiệp.

Phía Mỹ cũng đã thay đổi thái độ rõ rệt.

Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản, ông Katayama Satsuki, tiết lộ trước đó Trump trong cuộc gặp Thủ tướng Nhật Bản Takashi Sanae đã bày tỏ quan ngại về việc đồng yen mất giá.

Sau đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bensen tiếp tục bày tỏ rằng ông đã cùng ông Katayama Satsuki thảo luận về “tính hợp lý” của đồng yen mạnh, đồng thời cho rằng đồng yen mạnh phản ánh tốt nền tảng kinh tế vững chắc của Nhật là điều nên có. Bộ Tài chính Nhật thông báo phía Mỹ-Nhật một lần nữa xác nhận lo ngại về việc đồng yen bị đánh giá thấp và sẵn sàng tăng cường hợp tác hơn nữa.

Những phát biểu này thực tế có hiệu quả trong ngắn hạn.

Ngày 25/9, đồng yen so với USD từng tăng tối đa khoảng 1,2% lên gần 156,94, mức tăng lớn nhất trong ba tuần gần nhất.

Nhưng theo dữ liệu CFTC mới nhất, các quỹ phòng hộ không coi đợt phục hồi này là tín hiệu đảo chiều xu hướng, thậm chí lại tăng vị thế bán khống yen.

Điều này khiến giao dịch đồng yen hiện tại trở nên vi tế hơn bao giờ hết.

Một mặt là lực lượng chính sách ngày càng thể hiện rõ mong muốn ngăn đồng yen tiếp tục mất giá nhanh: Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã tăng lãi suất, chính phủ Nhật liên tục cảnh báo, chính phủ Mỹ cũng bắt đầu công khai nói về vấn đề đồng yen yếu.

Mặt khác, dòng tiền vẫn đang đặt cược cho một thực tế đơn giản hơn:

Chỉ cần Ngân hàng Trung ương Nhật Bản không tăng lãi suất nhanh hơn kỳ vọng của thị trường, chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật khó mà biến mất nhanh chóng; chỉ cần còn chênh lệch này, thì logic bán khống đồng yen, giữ USD để kiếm lời vẫn còn tồn tại.

Do đó, tín hiệu thực sự mà vị thế các quỹ phòng hộ phát đi, có thể không phải là “thị trường không tin Ngân hàng Trung ương Nhật Bản”, cũng không phải là “Trump lên tiếng hoàn toàn vô dụng”.

Chính xác hơn, thị trường đang tách biệt hai vấn đề: Chính sách có thể tạo ảnh hưởng ngắn hạn đến mức độ suy yếu của yen, nhưng chênh lệch lãi suất mới quyết định dòng vốn có chịu nắm giữ yen lâu dài hay không.

Hai tuần qua, từ vị thế mua ròng giảm gần 80% đến việc thiết lập lại khoảng 210 tỷ yen vị thế bán, các quỹ phòng hộ đã thể hiện rõ quan điểm giao dịch hiện tại bằng hành động.

Điều thực sự đáng theo dõi tiếp theo là liệu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có thể đưa ra một lộ trình tăng lãi suất rõ ràng hơn, từ đó thực sự thay đổi logic chênh lệch lãi suất phía sau giao dịch này hay không.