Dự thảo luật khai thác mỏ của Ghana sẽ cho phép Bộ trưởng Bộ Mỏ yêu cầu các công ty khai thác phải phát hành cho nhà nước một cổ phần đặc biệt miễn phí kèm quyền phủ quyết đối với các giao dịch then chốt, theo bản dự thảo mà Reuters đã xem xét.
Luật dự kiến cũng sẽ rút ngắn thời hạn cấp quyền khai thác xuống còn 15 năm hoặc thời gian dự kiến còn lại của mỏ, tùy theo cái nào ngắn hơn, thay vì tối đa 30 năm như luật hiện hành. Nó cũng cho phép chính phủ có quyền yêu cầu chế biến khoáng sản trong nước và ban hành các hạn chế xuất khẩu tinh quặng khoáng sản chưa qua chế biến trong tương lai.
Quốc gia sản xuất vàng hàng đầu châu Phi này đang tiến hành các cải cách nhằm tăng doanh thu từ khai thác mỏ và gia tăng lợi ích cho địa phương từ lĩnh vực này. Các nhà khai thác lớn bao gồm Newmont, Gold Fields, Zijin Mining và Perseus Mining.
Luật đề xuất sẽ thay thế Luật Khoáng sản và Khai thác mỏ năm 2006.
Cổ phần đặc biệt miễn phí
Dự thảo Luật Khoáng sản và Khai thác mỏ năm 2026 sẽ giữ nguyên quyền lợi miễn phí 10% hiện có của nhà nước trong các dự án khai thác đồng thời cho phép Bộ trưởng Bộ Mỏ toàn quyền yêu cầu cổ phần đặc biệt của nhà nước với quyền đồng thuận đối với các giao dịch then chốt.
Các giao dịch này bao gồm việc chuyển nhượng quyền khai thác mỏ, thanh lý tự nguyện và chuyển nhượng tài sản nước ngoài quan trọng có liên quan đến các hoạt động tại Ghana.
Các công ty không phát hành cổ phần đặc biệt trong vòng hai tháng có thể bị phạt tới mức tương đương 150.000 đô la Mỹ tính theo cedi, theo dự thảo.
Bộ Mỏ, Ủy ban Khoáng sản và Phòng Khai thác mỏ Ghana hiện chưa phản hồi ngay các yêu cầu bình luận.
Một lãnh đạo doanh nghiệp khai thác cho biết những biện pháp như rút ngắn thời hạn hợp đồng thuê và đề xuất về cổ phần đặc biệt của nhà nước chưa từng xuất hiện trong các cuộc tham vấn ngành trước đó.
Các công ty khai thác hy vọng chính phủ sẽ tiếp tục trao đổi về các điều khoản gây tranh cãi hơn của dự thảo luật trước khi các nghị sĩ thảo luận và dự định sẽ đệ trình các đề xuất của riêng mình trong quá trình lập pháp, lãnh đạo này cho biết, với điều kiện giấu tên do không được phép phát ngôn công khai.
Dự thảo luật có thể được đưa ra thảo luận khi quốc hội nhóm họp trở lại vào tháng Mười, ông nói.
Khai thác mỏ chiếm khoảng 14% tổng sản phẩm quốc nội của Ghana và hơn một nửa kim ngạch xuất khẩu, khiến lĩnh vực này trở thành trụ cột của nền kinh tế.
Theo dự thảo, luật này sẽ cho phép chính phủ yêu cầu chế biến khoáng sản trong nước và cấm xuất khẩu tinh quặng khoáng sản chưa qua chế biến bằng cách ra các quy định trong tương lai.
Một điều khoản chuyển tiếp sẽ yêu cầu những người nắm giữ quyền khai thác khoáng sản được cấp trước khi luật có hiệu lực phải nộp đơn theo khuôn khổ mới khi cần gia hạn, đồng thời vẫn được ưu tiên xét cấp lại giấy phép tương đương, dự thảo cho biết thêm.
(Phóng sự của Maxwell Akalaare Adombila. Báo cáo bổ sung của Emmanuel Bruce tại Accra. Biên tập bởi Robbie Corey-Boulet và Mark Potter)
