Các nhà máy lọc dầu châu Á "tranh mua dầu sớm" trước một tháng! Giá chênh lệch giao ngay dầu thô vùng Vịnh Ba Tư tăng vọt lên 38 USD/thùng

Hai nhà máy lọc dầu lớn của Nhật Bản đã phá vỡ nhịp độ mua sắm thông thường bằng cách chốt trước lô hàng dầu thô Trung Đông sớm hơn một tháng, đẩy giá premium dầu giao ngay tại Vịnh Ba Tư lên tới 38 USD mỗi thùng.

Eneos Holdings và Idemitsu Kosan gần đây đã mua dầu Oman, với lô hàng sớm nhất sẽ được vận chuyển vào tháng 10. Theo thông lệ, các lô hàng dầu Vịnh Ba Tư mua vào tháng 9 thường phải đến tháng 11 mới được vận chuyển, lần này thời điểm mua đã được đẩy sớm hơn đúng một tháng. Hai lô hàng, mỗi lô 2 triệu thùng, đã được giao dịch với giá cao hơn 38 USD/thùng so với chỉ số Dubai, các bên bán bao gồm các công ty thương mại và tập đoàn dầu khí lớn. Cả hai công ty đều từ chối bình luận.

Các nhà máy lọc dầu trong nước như Shandong Dongming Petrochemical và Shenghong Group gần đây cũng đã mua dầu thô Trung Đông giao trong tháng 10-11. Công ty Dầu khí Quốc gia Ấn Độ cũng đã đặt mua lô hàng vận chuyển vào tháng 10 thông qua đấu thầu. Nhu cầu tập trung tại châu Á đã khiến giá premium dầu giao ngay tại Vịnh Ba Tư tăng mạnh.

Nguyên nhân của làn sóng mua sớm này xuất phát từ việc đường ống dẫn dầu đông-tây của Saudi Arabia bị tấn công và phải đóng cửa vào tuần trước — đường ống này có khả năng vận chuyển khoảng 7 triệu thùng/ngày, là tuyến thay thế chủ lực để tránh eo biển Hormuz. Việc đóng cửa đã tạo ra thiếu hụt tiềm ẩn khoảng 4 triệu thùng/ngày, tương đương 4% nguồn cung toàn cầu. Saudi Aramco đã trì hoãn giao hàng cho một số khách hàng châu Âu.

Mua sớm trước một tháng, phá vỡ lịch mua sắm truyền thống

Eneos Holdings và Idemitsu Kosan đã mua dầu Oman cho lô hàng sớm nhất vào tháng 10, trong khi thông thường các lô dầu Vịnh Ba Tư mua vào tháng 9 phải tới tháng 11 mới giao. Cả hai công ty đều từ chối bình luận.

Sự thay đổi thời điểm này không phải là cá biệt. Vụ tấn công tuần trước khiến Saudi Arabia phải đóng cửa đường ống dẫn dầu đông-tây dài 1.200 km, băng ngang bán đảo Ả Rập và là tuyến thay thế quan trọng để chuyển dầu tới cảng Yanbu trên Biển Đỏ mà không qua Hormuz. Sau khi đóng cửa, tồn kho tại cảng Yanbu chỉ đủ đáp ứng xuất khẩu trong 5 đến 7 ngày, thời gian sửa chữa ước tính từ vài ngày đến 5-6 tuần.

Hai lô dầu Oman, mỗi lô 2 triệu thùng, được giao dịch ở mức cao hơn 38 USD/thùng so với chỉ số Dubai, mức premium này vượt xa mức thông thường, phản ánh trực tiếp giá trị khan hiếm của lô giao ngay. Các bên bán gồm các công ty thương mại và tập đoàn dầu khí lớn.

Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn, Saudi Arabia đã chuyển hướng xuất khẩu dầu từ cảng Yanbu về lại các cảng phía đông, khiến lượng dầu xuất khẩu qua Biển Đỏ trong tháng 8 giảm 4,5 triệu thùng/ngày so với tháng 7, số lượng lô hàng giao ngay giảm mạnh. Người mua phải trả premium cao hơn để đảm bảo chắc chắn thời điểm nhận hàng.

Đối với các nhà máy lọc dầu Nhật Bản, khi người mua châu Á đồng loạt tham gia thị trường giao ngay, họ buộc phải chấp nhận trả premium cao hơn để giữ được lô hàng, kéo chi phí lên cao. Nếu premium dầu Vịnh Ba Tư tiếp tục duy trì ở mức cao, việc mua chốt sớm của người mua châu Á có thể trở thành xu hướng thay vì chỉ là trường hợp cá biệt. Sắp tới cần theo dõi tiến độ sửa chữa đường ống dẫn dầu đông-tây của Saudi Arabia và xem premium dầu giao ngay tại Vịnh Ba Tư có giảm về mức bình thường khi nguồn cung được khôi phục hay không.