Lợi suất trái phiếu toàn cầu đạt mức cao nhất trong hai thập kỷ khi giá dầu và lo ngại lạm phát làm rung chuyển thị trường

Thị trường trái phiếu toàn cầu vừa phát ra một tín hiệu cảnh báo chưa từng xuất hiện trong gần 20 năm trở lại đây. Lợi suất trái phiếu chính phủ trên tất cả các nền kinh tế lớn đều tăng mạnh cùng lúc vào ngày 1 tháng 9, khiến chỉ số Bloomberg về lợi suất trái phiếu chính phủ toàn cầu đạt 3,72%, mức cao nhất kể từ giữa năm 2008.

Các con số phía sau đợt bán tháo

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên khoảng 4,79%, mức cao nhất kể từ tháng 1 năm 2025. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm lần đầu tiên vượt mốc 3% kể từ năm 1996, đánh dấu đỉnh 30 năm. Lợi suất trái phiếu chính phủ Anh kỳ hạn 10 năm đạt khoảng 5,234%, mức chưa từng thấy kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Trái phiếu chính phủ Anh kỳ hạn 30 năm cũng đạt vùng giá chưa từng có kể từ năm 1998. Lợi suất Bund Đức kỳ hạn 10 năm chạm khoảng 3,34%, mức cao nhất kể từ năm 2011.

Dầu mỏ, Iran và vấn đề lạm phát dai dẳng

Hai yếu tố đang thúc đẩy làn sóng bán tháo này. Thứ nhất là dầu mỏ. Căng thẳng Mỹ-Iran ngày càng leo thang đã làm rung chuyển thị trường năng lượng, đặc biệt quanh eo biển Hormuz, tuyến đường thủy hẹp mà khoảng một phần năm nguồn cung dầu toàn cầu đi qua mỗi ngày.

Thứ hai là Cục Dự trữ Liên bang dường như sẵn sàng hành động. Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã tận dụng bài phát biểu tại hội nghị Jackson Hole để gửi tới thị trường một thông điệp mang tính "diều hâu" rõ rệt: lạm phát đã vượt mục tiêu của Fed trong năm năm liên tiếp, và ngân hàng trung ương nhận thấy cần tiếp tục tăng lãi suất.

Thị trường đã phản ứng tương ứng. Các nhà giao dịch hiện đang dự báo xác suất Fed tăng lãi suất lên 65-74% ngay từ tháng 9 năm 2026, một sự thay đổi mạnh so với kỳ vọng ôn hòa hồi vài tuần trước.

Tại sao điều này quan trọng vượt ra ngoài phòng giao dịch trái phiếu

Lợi suất cao hơn khiến trái phiếu trở nên hấp dẫn hơn so với cổ phiếu, kéo dòng vốn ra khỏi các tài sản rủi ro hơn. Khi trái phiếu chính phủ mang lại gần 5% lợi nhuận với rủi ro tín dụng tối thiểu, lý do nắm giữ các cổ phiếu tăng trưởng biến động sẽ thay đổi đáng kể.

Tình hình của Nhật Bản là một ngoại lệ đáng chú ý. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã dành hàng thập kỷ để kìm hãm lợi suất bằng cách mua vào trái phiếu với quy mô lớn. Lợi suất 10 năm vượt mốc 3% là một thay đổi căn bản về động lực này, điều có thể buộc các tổ chức Nhật phải hồi hương vốn từ các thị trường nước ngoài, qua đó gia tăng áp lực bán lên trái phiếu Mỹ và châu Âu.