Trump công bố thỏa thuận dầu lớn nhất từ trước đến nay: Tại sao giá lại tăng vọt?

Tổng thống Donald Trump tuyên bố Hoa Kỳ đã đảm bảo quyền kiểm soát đa số đối với hơn 65 tỷ thùng trữ lượng dầu mỏ của Venezuela. Ông thông báo về thỏa thuận này vào ngày 28 tháng 8, gọi đây là thỏa thuận dầu mỏ lớn nhất trong lịch sử. Tuy nhiên, giá dầu Brent không giảm sau tin tức này. Ngược lại, giá dầu chuẩn đã tăng từ khoảng 88 USD lên 90,48 USD vào thứ Hai, bất chấp cam kết tăng nguồn cung của thỏa thuận.

Các thùng dầu là trữ lượng, không phải nguồn cung thực tế

Thỏa thuận trao cho một liên doanh tư nhân quyền thuê 100 năm đối với 17 mỏ dầu của Venezuela. Hoa Kỳ nắm giữ 55% cổ phần trong liên doanh này, một quan chức Mỹ nói với Newsweek. Quyền Tổng thống Delcy Rodriguez cho biết các mỏ này có trữ lượng đã được xác minh là 65 tỷ thùng. Bà cho biết liên doanh có thể thu hút hơn 100 tỷ USD đầu tư. Trump cam kết rằng thỏa thuận này sẽ dẫn đến giá xăng rẻ hơn.

Tuy nhiên, hiện tại không có giọt dầu nào đang được khai thác. Venezuela từng bơm hơn 3 triệu thùng mỗi ngày vào cuối những năm 1990. Sản lượng hiện vào khoảng gần 1 triệu thùng/ngày, theo dữ liệu OPEC. Rystad Energy dự báo sản lượng có thể chỉ tăng 17% vào năm 2028. Sự tăng trưởng này phụ thuộc vào việc đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng đã xuống cấp. Patrick De Haan, trưởng bộ phận phân tích xăng dầu tại GasBuddy, đưa ra đánh giá này với Newsweek. Dù hy vọng vào giá xăng rẻ nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng vẫn cần hàng tỷ USD đầu tư để khai thác được lượng dầu đó.

Tại sao giá vẫn tăng

Giá dầu Brent đã giảm từ trên 93 USD/thùng vào cuối tháng 8. Đà sụt giảm này phản ánh sự xoa dịu lo ngại quanh eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Iran và Hoa Kỳ đã trao trả các cuộc không kích vào cuối tuần, khiến rủi ro ở Trung Đông nóng trở lại sau một thời gian lắng dịu. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tấn công hai căn cứ Mỹ ở Jordan vào Chủ nhật để đáp trả cuộc không kích của Mỹ vào đảo Larak của Iran. Giá dầu Brent đã vượt trở lại mốc 90 USD/thùng.

Goldman Sachs ước tính xuất khẩu dầu vùng Vịnh hiện ở mức 15 - 16 triệu thùng/ngày, chiếm khoảng hai phần ba so với trước xung đột. Iran và Oman cũng đã đạt thỏa thuận chia sẻ doanh thu liên quan đến tuyến đường thủy này, dù Tehran cho biết không đảm bảo tuyến đường sẽ được mở lại. Đà phục hồi hôm Chủ nhật dường như xuất phát từ rủi ro khu vực đó, chứ không phải Venezuela. Phần phí bảo hiểm đã đẩy giá dầu tăng trong nhiều tháng qua vẫn chưa hoàn toàn biến mất. Các nhà giao dịch dường như xem lượng dầu của Venezuela chỉ là “tiếng ồn nền” so với đe dọa về nguồn cung thực tế từ nơi khác.

Hai yếu tố sẽ quyết định hướng đi tiếp theo của giá Brent. Một là chi phí rủi ro tại Trung Đông có tiếp tục giảm hay không. Yếu tố còn lại là liệu dự án dầu khí của Venezuela có thu hút được vốn đầu tư như những gì Rodriguez kỳ vọng hay không.