Lúc 2:00 sáng, tiếng súng không vang lên nhưng thị trường lại sụp đổ.

Nguồn: Wall Street Intelligence Circle

Fed không tăng lãi suất, phát súng tồi tệ nhất chưa được bắn ra, nhưng thị trường sau khi ăn mừng ngắn ngủi lại tự sụp đổ.

Vào lúc 2:00 sáng thứ Năm theo giờ Đông Á, Fed thông báo giữ nguyên lãi suất trong khoảng mục tiêu 3,5%-3,75%. Tuy nhiên, cuộc họp lần này vẫn đầy bất ngờ và khó lý giải.

1. Có ba phiếu phản đối

Lần lượt là Chủ tịch Fed Cleveland Mester, Chủ tịch Fed Minneapolis Kashkari, Chủ tịch Fed Dallas Logan, họ đều chủ trương tăng lãi suất. Đây là lần đầu tiên trong 10 năm xuất hiện ba phiếu phản đối cùng “một hướng”.

Tín hiệu từ ba phiếu phản đối không phải là “Fed đã quyết định tăng lãi vào tháng 9”, mà là việc giữ nguyên lãi suất không còn là lựa chọn không tranh cãi trong nội bộ ủy ban. Chỉ cần số liệu việc làm phi nông nghiệp, CPI hoặc PCE trong tháng 8 lại nóng lên, phiếu thứ tư, thứ năm ủng hộ tăng lãi suất có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

2. Tuyên bố cuộc họp vẫn “rất tối giản”

Ngắn gọn đến mức nội dung chính chỉ có ba phần: Đoạn đầu thông báo giữ lãi suất không đổi, phần giữa nói kinh tế vẫn vững mạnh nhưng lạm phát còn cao hơn mục tiêu (hầu như giống phiên bản tháng 6), cuối cùng nói có ba người phản đối quyết định.

3. Thị trường xuất hiện biến động mạnh, mà là biến động khó hiểu

Giá vàng tăng mạnh rồi lại giảm mạnh, nhưng cuối cùng giữ được một phần đà tăng;

Chứng khoán Mỹ tăng mạnh rồi lại lao dốc, kết phiên giảm mạnh — đà tăng không giữ được là tín hiệu quan trọng hơn;

Chỉ số USD giảm mạnh, ghi nhận mức giảm trong ngày lớn nhất trong 4 tháng;

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng vọt, lợi suất kỳ hạn 10 năm lên 4,67% (UTC+8), lợi suất kỳ hạn 30 năm vượt 5,21% (UTC+8), cao nhất từ 2007;

Giá dầu tăng, dầu thô Mỹ đóng cửa ở mốc 84.

Vàng và chứng khoán Mỹ tăng ban đầu khá dễ hiểu, vì trước cuộc họp, thị trường ước tính có 30% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất, nhưng khi Fed thông báo giữ nguyên lãi suất, áp lực thị trường lập tức được giải tỏa. Tin xấu không xảy ra, nên dòng tiền ngắn hạn đổ vào mua. Giống như lo điểm thi bị 0, nhưng thi được 50 điểm vẫn cảm thấy chiến thắng.

Việc vàng và cổ phiếu Mỹ sau đó quay đầu giảm cũng dễ hiểu, vì phát biểu của Waller mang tính diều hâu.

Nhưng việc đô la Mỹ giảm mạnh lại khó lý giải, nhất là trong bối cảnh lợi suất trái phiếu tăng vọt mà USD vẫn lao dốc. Lý do hợp lý duy nhất là, mỗi cuộc họp lại mang đến nhiều bất định hơn lần trước.

4. Waller không đưa ra cam kết “tạm ngừng lâu hơn” nào

Hiện trường họp báo của Waller

Phát biểu của Waller từng câu đều để lại ấn tượng mạnh.

Xem trước tổng thể khung bài phát biểu:

Không có mục tiêu lạm phát mềm dẻo (sẽ không chấp nhận lạm phát duy trì trên 2% trong thời gian dài), lạm phát vẫn ở mức cao, khi cần thiết sẽ hành động không do dự

Giảm dự báo định hướng có thể đã ảnh hưởng đến diễn biến thị trường, tôi luôn nỗ lực nhận thông tin chưa qua xử lý từ thị trường, chúng tôi cố gắng không can thiệp tín hiệu thị trường (trước kia thị trường không phản ánh kinh tế thực, mà chỉ đoán Fed, Waller đang sửa lại điều này. Tương lai bất định, thị trường tự gánh chịu)

Lợi suất danh nghĩa và thực tế của trái phiếu chính phủ tăng mạnh, chúng tôi đang theo dõi và nỗ lực tránh can thiệp

Số liệu CPI lõi tháng 6 không ảnh hưởng nhiều đến quyết định, chúng tôi sẽ chú ý tới các số liệu lạm phát trong thời gian tới (một bộ số liệu sẽ không thay đổi quyết định)

Quyết định hôm nay của Fed chỉ là khởi đầu câu chuyện, chứ không phải kết thúc

Thứ nhất, ông không nói rằng chính sách hiện tại đã đủ chặt, ngưỡng tăng lãi suất tăng rõ rệt, giá dầu chỉ là cú sốc tạm thời. Ngược lại, ông nhấn mạnh kinh tế vẫn thể hiện “khả năng chống chịu ấn tượng”, lạm phát vẫn cao, Fed sẽ không ngần ngại hành động. Đây không phải là ngôn từ của lãnh đạo ngân hàng trung ương ôn hòa. Không mập mờ về mục tiêu lạm phát, không cam kết lộ trình tương lai, không hạ lợi suất cho thị trường, không bị dữ liệu một tháng chi phối, đồng thời giữ quyền hành động bất cứ lúc nào.

Thứ hai, điều cần cảnh giác nhất là câu “lợi suất tăng lên, chúng tôi nỗ lực tránh can thiệp”, đây là câu nói có ảnh hưởng lớn nhất tới thị trường trong cả buổi họp. Waller không phải không biết lợi suất danh nghĩa và thực tế đang tăng mạnh, ông nhấn mạnh đang quan sát nhưng muốn tránh can thiệp. Nghĩa là: chỉ cần thị trường vẫn hoạt động trật tự, Fed sẽ không ra tay xoa dịu chỉ vì lợi suất tăng cao, chứng khoán đau hoặc định giá giảm. Hàm ý là “ngưỡng giải cứu” thị trường nay cao hơn trước.

Thứ ba, câu nói mang tính diều hâu nhất trong cả buổi họp là: “Việc giữ nguyên lãi suất lần này chỉ là mở đầu của câu chuyện, chứ không phải kết thúc.” Bản chất là ngăn không cho thị trường hiểu “không tăng lãi lần này” thành “chính sách đã đạt đỉnh”.

Nếu thang điểm tối đa là 10 đại diện cho thái độ diều hâu cực độ, chúng tôi chấm Waller 7 điểm — hành động mềm hơn lo ngại của thị trường, nhưng phát ngôn lại cứng rắn hơn điều thị trường mong đợi.

Cuộc họp này không loại bỏ rủi ro, chỉ dời rủi ro từ “tăng lãi ngay tháng 7” sang “tháng 8 dữ liệu sẽ quyết định tháng 9”.