Ngân hàng Deutsche: Nhật Bản có thể chuyển trọng tâm chính sách từ hỗ trợ đồng yên sang kiểm soát lợi suất trái phiếu chính phủ để hỗ trợ kế hoạch tăng trưởng kinh tế

Theo ứng dụng tài chính Zhihu, Deutsche Bank cho biết, để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế đầy tham vọng của chính phủ Nhật Bản, trong tương lai Nhật Bản có thể sẽ cần chuyển trọng tâm chính sách từ hỗ trợ đồng yên sang kiểm soát lợi suất trái phiếu chính phủ, nhằm giảm chi phí huy động vốn và đảm bảo tính bền vững tài khóa.

Vào cuối tháng trước, Thủ tướng Nhật Bản, bà Sanae Takaichi, đã công bố một kế hoạch tăng trưởng kinh tế trị giá khoảng 2,3 nghìn tỷ USD. Chuyên gia chiến lược của Deutsche Bank, Mallika Sachdeva, trong báo cáo mới nhất chỉ ra rằng kế hoạch này đánh dấu Nhật Bản đang ở ngã rẽ quan trọng của chính sách tài khóa và chính sách công nghiệp, đồng thời chính phủ cần duy trì tính bền vững tài khóa trong khi mở rộng chi tiêu. Theo kế hoạch tăng trưởng này, chính phủ Nhật Bản kỳ vọng sẽ kích hoạt tiết kiệm nội địa, khuyến khích các nhà đầu tư tổ chức lớn tăng phân bổ tài sản trong nước để cung cấp nguồn vốn cho chi tiêu tài khóa quy mô lớn. Đồng thời, Nhật Bản cũng cần đảm bảo tốc độ tăng trưởng kinh tế danh nghĩa luôn cao hơn chi phí huy động vốn để duy trì tính bền vững của gánh nặng nợ.

Sachdeva cho rằng, để đạt được hai mục tiêu trên, chính phủ Nhật Bản có thể cần thực hiện các biện pháp nhằm giảm lợi suất trái phiếu chính phủ và kiểm soát tổng chi phí vay vốn.

Điều này đồng nghĩa với việc trọng tâm chính sách của Nhật Bản có thể thay đổi. Trong thời gian qua, chính phủ và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã chú trọng kiềm chế sự mất giá của đồng yên, bao gồm nhiều lần can thiệp quy mô lớn vào thị trường ngoại hối, tuy nhiên hiệu quả vẫn còn hạn chế. Tuần này, đồng yên từng chạm mức thấp nhất trong khoảng 40 năm, sau đó phục hồi nhờ các tin tức cho rằng các quan chức của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẵn sàng tăng lãi suất nhanh hơn so với kỳ vọng của thị trường.

Sachdeva cho biết, nếu tăng cường năng lực tài khóa trở thành mục tiêu chính sách hàng đầu, thì trong tương lai trọng tâm chính sách của Nhật Bản có thể chuyển từ quản lý ngoại hối sang quản lý lợi suất, tức là chuyển từ chú ý tỷ giá USD/JPY sang kiểm soát lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm và tổng chi phí vay mượn.

Trên thực tế, Nhật Bản đã thực hiện chính sách kiểm soát đường cong lợi suất (YCC) từ năm 2016 đến 2024 để giảm chi phí huy động vốn. Một số quốc gia khác như Mỹ cũng từng áp dụng chính sách tương tự trong lịch sử, ví dụ trong thời kỳ Thế chiến II, Mỹ đã kiểm soát lợi suất trái phiếu để tài trợ cho chiến tranh.

Deutsche Bank chỉ ra rằng Nhật Bản không phải là nền kinh tế phát triển duy nhất đối mặt với áp lực nợ công cao trong khi vẫn muốn vực dậy tăng trưởng kinh tế, song do tỷ lệ nợ chính phủ so với GDP của Nhật đã vượt quá 200%, không gian chính sách tài khóa của nước này rõ ràng thấp hơn các nền kinh tế lớn khác.

Những lo ngại về tính bền vững của nợ đã bắt đầu phản ánh trên thị trường trái phiếu. Từ đầu năm đến nay, lợi suất trái phiếu chính phủ dài hạn của Nhật Bản liên tục tăng, trong đó lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm đã lên tới mức cao nhất trong lịch sử.

Sachdeva dự báo, trong tương lai Nhật Bản nhiều khả năng sẽ quản lý lợi suất dài hạn thông qua tác động đến nhu cầu trái phiếu. Một cách làm là yêu cầu Quỹ đầu tư hưu trí chính phủ Nhật Bản (GPIF) trị giá khoảng 1,8 nghìn tỷ USD tăng tỷ lệ phân bổ tài sản trong nước để thúc đẩy nhu cầu đối với trái phiếu chính phủ Nhật Bản.

Một khả năng khác là Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ tăng cường hỗ trợ thị trường trái phiếu, bao gồm nối lại mua trái phiếu chính phủ, hoặc tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng nhằm hỗ trợ kiểm soát lợi suất.

Tuy nhiên, bà lưu ý rằng, nếu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tiếp tục mua trái phiếu hoặc duy trì chính sách nới lỏng, đồng yên có thể chịu áp lực; ngược lại, nếu GPIF chuyển một phần tài sản ở nước ngoài về Nhật Bản thì sẽ hỗ trợ cho đồng yên.

Sachdeva nhận định rằng, trong tương lai bên cạnh việc kiểm soát biến động lợi suất trái phiếu chính phủ, thị trường ngoại hối cũng có thể biến động mạnh hơn nữa.