Meiji thu hẹp kinh doanh sữa tại Trung Quốc, Ausnutria mua lại với giá cao nhất 350 triệu NDT

Tập đoàn AusAsia dự định tiếp quản hoạt động sản xuất và kinh doanh các sản phẩm sữa của Meiji tại Trung Quốc.

Ngày 21 tháng 7, AusAsia Group thông báo rằng công ty con 100% sở hữu - Shanghai Auya Food Co., Ltd. dự kiến sẽ mua lại toàn bộ cổ phần của công ty con mới thành lập của Meiji Trung Quốc, với giá mua cơ bản là 320 triệu NDT, giá tối đa sau điều chỉnh là 350 triệu NDT.

Trước khi thực hiện giao dịch, Meiji Trung Quốc sẽ tiến hành tái cấu trúc, chuyển giao hai công ty Meiji Dairy ở Tô Châu, Thiên Tân cùng các tài sản, nhân sự và hợp đồng liên quan sang công ty mục tiêu. Sau khi hoàn tất mua lại, công ty mục tiêu sẽ được hợp nhất vào báo cáo tài chính của AusAsia Group.

Hai công ty này chủ yếu sản xuất sữa, sữa chua và kem ở Trung Quốc. AusAsia cũng dự định ký thỏa thuận cấp phép thương hiệu với Meiji Nhật Bản để tiếp tục sử dụng một phần nhãn hiệu Meiji.

AusAsia Group tập trung vào chăn nuôi bò sữa và sản xuất sữa nguyên liệu, đồng thời kinh doanh phân phối và bán các sản phẩm sữa. Thương vụ lần này có nghĩa là công ty sẽ bổ sung thêm năng lực sản xuất ở phân khúc hạ nguồn, mở rộng sang khâu chế biến sản phẩm sữa.

Do Meiji China hiện đang nắm giữ khoảng 15,85% cổ phần của AusAsia Group và là cổ đông lớn, nên thương vụ này cấu thành giao dịch liên kết và vẫn cần được các cổ đông độc lập thông qua.

Với mức giá mua tối đa là 350 triệu NDT, giá trị tài sản ròng tạm tính của nhóm công ty mục tiêu vào cuối năm 2025 là khoảng 548 triệu NDT, tương ứng hệ số giá trên giá trị sổ sách là khoảng 0,64 lần, chiết khấu khoảng 51,1% so với hệ số 1,31 lần - mức trung vị của năm công ty sữa niêm yết A-share tương đương.

Nguyên nhân của mức chiết khấu là công ty mục tiêu liên tục thua lỗ trong hoạt động kinh doanh.

Năm 2024 và 2025, nhóm công ty mục tiêu dự kiến lần lượt lỗ sau thuế khoảng 149 triệu và 156 triệu NDT. Do đó, AusAsia chọn hệ số giá trên giá trị sổ sách làm cơ sở định giá chính, cho rằng chỉ số P/E và EV/EBITDA không phản ánh chính xác giá trị tài sản sản xuất của doanh nghiệp này.

Thương vụ này cần được xem xét trong bối cảnh quan hệ chuỗi cung ứng ngành sữa Trung Quốc có nhiều thay đổi và quá trình phục hồi chu kỳ ngành đang diễn ra.

Sáu năm trước, hướng hợp tác của hai bên lại hoàn toàn trái ngược.

Năm 2020, Meiji đã chi 254,4 triệu USD mua lại 25% cổ phần của AustAsia Investment Holdings - chủ thể của AusAsia Group trước khi niêm yết.

Thời điểm đó, Meiji cho biết hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc tăng trưởng vững chắc, sản phẩm sữa ướp lạnh tăng mạnh ở khu vực Hoa Đông. Công ty vừa mở rộng nhà máy Tô Châu, xây dựng nhà máy mới ở Thiên Tân, vừa mua lại cổ phần trang trại ở thượng nguồn để đảm bảo nguồn nguyên liệu sữa chất lượng cao.

Lúc đó, logic phát triển là các doanh nghiệp sữa ở hạ nguồn mở rộng lên thượng nguồn để hỗ trợ quá trình mở rộng thị trường tại Trung Quốc.

Sáu năm sau, vai trò trong giao dịch đã đảo ngược. Meiji dự định bán lại mảng kinh doanh sản phẩm sữa liên tục thua lỗ và có tỷ lệ sử dụng công suất kém cho AusAsia; còn AusAsia thì muốn tiếp quản hai nhà máy và hệ thống bán hàng sẵn có để gia tăng tiêu thụ nội bộ cho nguồn sữa nguyên liệu tự sản xuất.

Sự thay đổi này bắt nguồn từ biến động cung cầu trong ngành sữa Trung Quốc. Bốn năm trở lại đây, nguồn cung sữa nguyên liệu tiếp tục tăng trong khi nhu cầu cuối cùng yếu ớt, khiến ngành bước vào một chu kỳ suy giảm kéo dài.

Năm 2025, sản lượng sữa cả nước vẫn tăng 0,3% lên 40,91 triệu tấn, nhưng sản lượng sản phẩm sữa giảm 1,1%, giá sữa tươi nguyên liệu tại các tỉnh chính giảm 7,8% so với cùng kỳ.

Khi số lượng bò sữa tiếp tục cắt giảm, sang năm 2026 lượng sữa nguyên liệu dư thừa được chuyển thành sữa bột sẽ giảm, giá sữa bắt đầu cho thấy dấu hiệu ổn định, tuy dư cung vẫn chưa được tổng thể giải quyết hết.

Đối với AusAsia, mở rộng xuống kênh hạ nguồn là một bước chủ động phòng ngừa rủi ro.

Năm 2025, AusAsia dự kiến doanh thu đạt 3,468 tỷ NDT, giảm 5,9% so với cùng kỳ; giá sữa giảm khiến mảng kinh doanh sữa nguyên liệu chiếm hơn 3/4 doanh thu bị giảm 7,3%.

Cùng kỳ, tổng đàn bò của AusAsia giảm 8,2% xuống còn 112.200 con, nhưng số bò cái cho sữa chỉ giảm 1,6%, sản lượng sữa bình quân mỗi bò mỗi năm lại tăng 0,7% lên 14,1 tấn.

Sau khi hoàn tất mua lại, AusAsia có thể đưa thêm nhiều sữa nguyên liệu tự sản xuất vào các nhà máy dưới kênh hạ nguồn, nâng cao tỷ lệ sử dụng dây chuyền, giảm thiểu chi phí cố định và hạn chế phụ thuộc vào khách hàng bên thứ ba.

Tuy nhiên, rủi ro kinh doanh mà công ty đối mặt cũng sẽ kéo dài sang quản lý sản phẩm, kênh phân phối và thương hiệu.

Mảng kinh doanh mục tiêu đã thua lỗ hai năm liền, AusAsia không chỉ phải nâng cao tỷ lệ sử dụng nhà máy mà còn cần giải quyết các vấn đề về nhu cầu thị trường cuối cùng, cấu trúc sản phẩm và hiệu quả kênh tiêu thụ.

Đối với một doanh nghiệp lâu năm lấy trang trại bò sữa làm trọng tâm, hoàn thành việc mua lại chỉ là khởi đầu cho quá trình tích hợp dọc theo chuỗi ngành.