Viện nghiên cứu Mỹ cho biết sức mua thực tế của mức lương tối thiểu tại Hoa Kỳ hiện ở mức thấp nhất trong 70 năm qua, đã trở thành “mức lương nghèo đói”

Nguồn: Bản tin Thị trường Toàn cầu

Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (CEPR) của Mỹ trong một báo cáo gần đây đã chỉ ra rằng, tháng 7 năm nay đánh dấu năm thứ 17 liên tiếp mức lương tối thiểu liên bang được giữ ở mức 7,25 USD/giờ. Lạm phát tiếp tục tăng cao trong khi lương cơ bản không thay đổi, điều này đồng nghĩa với việc sức mua thực tế của mức lương tối thiểu hiện tại đã giảm xuống mức thấp nhất trong 70 năm qua, thấp hơn nhiều so với đỉnh lịch sử năm 1968.

Chuyên gia kinh tế cao cấp của CEPR, Silvia Allegretto viết: “Kể từ khi hệ thống lương tối thiểu liên bang được thành lập vào năm 1938, chúng ta đang ở trong giai đoạn trì trệ chính sách dài nhất từ trước đến nay. Thực tế, mức lương tối thiểu liên bang hiện tại đã trở thành mức lương nghèo đói.”

Thực chất, năm ngoái mức lương tối thiểu liên bang đã trở thành “mức lương nghèo”, nghĩa là một vị trí làm việc toàn thời gian, quanh năm với mức lương 7,25 USD/giờ, thu nhập hàng năm sẽ thấp hơn chuẩn nghèo 15.650 USD do Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ đặt ra.

Khi thuế quan và xung đột với Iran làm trầm trọng thêm lạm phát, cùng với giá nhà và chi phí nuôi dạy con cái tiếp tục ở mức cao, cuộc khủng hoảng khả năng chi trả kéo dài đã khiến mức lương tối thiểu một lần nữa trở thành tiêu điểm trên toàn nước Mỹ. Theo dữ liệu của Cục Dự trữ Liên bang Atlanta, một trong những khó khăn kinh tế mà người dân Mỹ phải đối mặt là tốc độ tăng lương bị đình trệ, tốc độ này đã giảm từ đỉnh 6,7% vào tháng 7/2022 xuống còn 3,6% vào tháng trước.

Theo kết quả một cuộc khảo sát năm 2021 của Trung tâm Nghiên cứu Pew, người Mỹ nói chung ủng hộ việc nâng lương tối thiểu liên bang, trong đó 62% người ủng hộ mức lương tối thiểu là 15 USD. Đại đa số những người phản đối mức 15 USD cũng cho rằng mức lương tối thiểu nên cao hơn 7,25 USD, cho dù chưa đến mức 15 USD.

Bên cạnh đó, mong muốn tăng lương luôn là một chủ đề được cử tri Mỹ quan tâm. Thị trưởng thành phố New York, Zohran Mamdani đã đề xuất mức lương tối thiểu là 30 USD như một phần trong chiến dịch tranh cử của mình, với kế hoạch nâng mức lương tối thiểu toàn thành phố từ 16,50 USD lên 30 USD vào năm 2030.

Vấn đề do mức lương tối thiểu thấp nhất lịch sử gây ra

Chuyên gia kinh tế cao cấp của CEPR, Allegretto giải thích rằng, mặc dù mức lương tối thiểu ở 30 bang và Washington D.C. cao hơn chuẩn liên bang, nhưng những bang duy trì mức 7,25 USD/giờ chủ yếu tập trung ở miền Nam, nơi tỷ lệ nghèo cao nhất cả nước. Ở Mississippi, hơn một phần tư lực lượng lao động có thu nhập dưới 15 USD/giờ, còn ở Arkansas, Oklahoma và Alabama tỷ lệ này cũng lên tới một phần năm số việc làm.

Mối liên hệ giữa lương thấp và tỷ lệ nghèo cao đã được nghiên cứu đầy đủ: Các nhà kinh tế thuộc Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ, Ralph E. Smith và Bruce Vavrichek, trong nghiên cứu năm 1987 phát hiện rằng, vào thời điểm đó, 20% lao động hưởng lương theo giờ (với mức lương 3,35 USD hoặc thấp hơn) có thu nhập thấp hơn chuẩn nghèo của Mỹ. Nghiên cứu của Trung tâm Tiến bộ Mỹ - một tổ chức nghiên cứu chính sách công - chỉ ra rằng, mỗi năm tình trạng nghèo đói ở trẻ em làm giảm khoảng 1,3% GDP, ảnh hưởng đến năng suất và sản lượng kinh tế.

Những người phản đối việc nâng lương tối thiểu cho rằng, thực tế mức lương trên thị trường đã tăng cùng với lạm phát và năng suất lao động. Tính toán của viện nghiên cứu Cato Institute cho thấy, tính đến tháng 1, mức lương tối thiểu trung bình thực tế là 12,13 USD. Các nhà nghiên cứu chỉ ra, tăng lương sẽ làm giảm cơ hội việc làm cho lao động kỹ năng thấp, đồng thời đẩy giá tiêu dùng lên cao và tăng thất nghiệp do chi phí lao động cao hơn.

Những lo ngại này đã được phản ánh ở bang California, khi Thống đốc Gavin Newsom đã thông qua một đạo luật thiết lập mức lương tối thiểu 20 USD cho ngành công nghiệp thức ăn nhanh vào năm 2024. Nhiều nghiên cứu, trong đó có báo cáo của Cato Institute tháng 11/2025, trích dẫn dữ liệu từ Cục Thống kê Lao động Mỹ, lưu ý rằng sau khi thực thi đạo luật lương tối thiểu 20 USD, ngành thức ăn nhanh đã giảm 18.000 việc làm so với các thị trường lao động khác.

Một số nhà kinh tế học khác cho rằng, những ý kiến phản đối việc tăng lương ở mức này đã bị phóng đại. Một báo cáo công tác của Đại học California, Berkeley được công bố vào đầu năm nay nhận thấy, chính sách mới của California đã giúp mức lương hàng tuần trung bình của người lao động đủ điều kiện tăng khoảng 11%, nhưng không ảnh hưởng đến việc làm. Giá cả tăng khoảng 1,5%, nghĩa là một mặt hàng giá 4 USD chỉ tăng thêm 6 cent.

Chính sách lương tối thiểu tại California có thể báo hiệu rằng các khu vực khác trên toàn nước Mỹ sẽ thực hiện các biện pháp tương tự. Một báo cáo của Dự án Luật Việc làm Quốc gia cho thấy, trong năm nay sẽ có khoảng hai mươi bang nâng chuẩn lương tối thiểu vào một thời điểm nào đó.

“Nhiều người đang theo dõi những gì đang diễn ra ở California,” tác giả nghiên cứu, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Động lực Việc làm và Tiền lương Đại học California, Berkeley, Michael Reich cho biết, “Điều này có thể sẽ trở thành một hình mẫu cho các khu vực khác trên khắp nước Mỹ.”