Bu faqat eng ko‘p pasaygan tokenlar edi. So‘nggi bir oy ichida deyarli barcha yirik Ethereum L2 boshqaruv tokenlari ham zararga yuz tutdi, garchi umumiy skalalash ekotizimi o‘sishda davom etayotgan bo‘lsa ham.
Odatda, investorlar ko‘proq foydalanuvchilar ko‘proq faollikka olib kelishini va bu faollik token narxlarini oshiradi deb kutishadi. Transaktsiyalar soni oshgan, yangi ilovalar ishga tushirilmoqda, TVL barqaror, va institutsiyalar hali ham Ethereum skalalash texnologiyasida qurilmoqda, biroq boshqaruv tokenlari pasayishda davom etmoqda.
Ko‘plab Layer 2 tokenlari hozirda faqat boshqaruv huquqlari yoki ishtirok uchun mukofotlar taqdim etadi, lekin odatda ular protokol yaratgan daromaddan ulush olmaydi.
Shunday qilib, hatto transaktsiyalar, foydalanuvchilar va to‘lovlar ko‘paygan taqdirda ham, bu har doim ham token qiymati oshishini anglatmaydi. Bu – investorlar L2 tokenlarning bahosiga nisbatan ehtiyotkorlik bilan yondashishining asosiy sabablardan biridir.
Buterin, L2larning Ethereumni skalalashda “brendli shardlar” sifatida ishlash haqidagi dastlabki g‘oyasi endi mos kelmasligini aytdi. L1 to‘lovlari tushdi va gaz limitlari 2026-yilda keskin yuqoriga ko‘tarildi.
U L2 jamoalariga faqat skalalashdan nariga o‘tishni va o‘z yo‘nalishini topishni, masalan, maxfiylik uchun maxsus VMlar (virtual mashinalar), yuqori tezlik, moliyaviy bo‘lmagan ilovalar yoki juda past kechikish ustida ishlashni, shu bilan birga har qanday ETH yoki Ethereum aktivlarini boshqarishda kamida 1-bosqich xavfsizlikni kafolatlashni tavsiya qildi.
Buterinning izohlari L1larning qanchalik rivojlanganini va L2larning qanday sekin o‘sayotganini ko‘rsatib, allaqachon L2 tokenlari ustidagi bosimni kuchaytirdi. Bu oxir-oqibat investorlar ehtiotkorligini yuqori darajada saqlab turdi, lekin kutilmagan qulashi yuz bermadi.
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});Bir nechta yangilanishlar token iqtisodiyotini yaxshilashi mumkin. Shulardan biri – umumiy tartiblash (shared sequencing), bunda L2lar umumiy tartiblash tizimidan foydalangan holda samaraliroq ishlaydi va daromad topishning yangi yo‘llari ochiladi. Yana biri – based rollup’lar, ular tartiblash jarayonini yanada Ethereum’ga yaqinlashtiradi va ehtimol ETH qiymatini oshirib, L2 iqtisodini o‘zgartirishi mumkin.
Bundan tashqari, AggLayer yoki Superchain kabi interoperabilitet loyihalari mavjud, ular turli L2larni bir butun va muammosiz tizimga birlashtirishga harakat qiladi. Xavfsizlik tomoni esa, kelajakdagi yangilanishlar L2larni Ethereum’ga yanada yaqinlashtirib, yangi steyking yoki iqtisodiy xususiyatlarni olib kirishi mumkin.
Bularning barchasi oxir-oqibat, tarmoqdan foydalanish va token qiymati o‘rtasidagi bog‘liqlikni kuchaytira oladi.
