Wcześniej podzieliłem się pierwszą kategorią aktywów.
Dziś przechodzimy do drugiej kategorii aktywów — tych, które mają wartość użytkową, ale nie generują przepływów pieniężnych.
Ich zasadnicza różnica w stosunku do pierwszej kategorii polega właśnie na „wartości użytkowej”, co sprawia, że inwestowanie w tego typu instrumenty ma solidne wsparcie danych i rozsądną logikę opartą na tych danych, umożliwiając inwestorom przyjęcie wyraźnych kryteriów i mierzalnych standardów.
Różne surowce (na przykład miedź, aluminium, srebro, zboża, ropa naftowa, gaz ziemny itp.) należą do tej kategorii.
Ponieważ tego typu aktywa mają określoną wartość użytkową, mają też wyraźne relacje popytu i podaży oraz oparte na tych relacjach długoletnie zbiory danych, takie jak produkcja, zużycie, koszt wytworzenia, cena rynkowa czy luki popytowo-podażowe.
W oparciu o te dane inwestorzy mogą stosunkowo łatwo ocenić, metodą regresji do średniej, czy dane aktywo może być niedowartościowane lub przewartościowane oraz na podstawie danych historycznych ocenić:
Gdy cena zbytnio odbiega od średniej wartości, poważnie zaburzając relacje popytu i podaży, istnieje duże prawdopodobieństwo, że niedługo powróci ona do normy.
Wtedy różnica pomiędzy ceną wyraźnie odstającą od średniej a jej normalnym poziomem, stanowi okazję do wykorzystania przez inwestora.
Buffett sporadycznie inwestuje właśnie w tego rodzaju aktywa.
Najbardziej typowy przykład to sytuacja, gdy w okresie napiętych relacji popytowo-podażowych na rynku srebra, przy znacznie zaniżonej cenie, kupił on duże ilości srebra, zaś po powrocie ceny do normy, sprzedał je, zarabiając spore pieniądze.
Podstawą było właśnie wykorzystanie tych danych oraz logicznych wnioskowań na ich podstawie.
We wcześniejszych artykułach także możliwości inwestycyjne w ropę naftową czy metale szlachetne (platyna) opisywałem, kierując się tą samą logiką.
Jednak potencjał wzrostu takiego aktywa jest również ograniczony — zgodnie z historycznymi trendami, w okresach pokoju i stabilności społecznej, bardzo trudno jest, by ta kategoria aktywów wzrosła 100-krotnie w ciągu 20–40 lat.
Ponadto, szansa inwestycyjna w tej kategorii nie wynika z „procentu składanego w czasie”, lecz z nietypowych rozbieżności cenowych, spowodowanych zniekształceniami rynkowymi. Tego typu różnice cen raczej trwają bardzo krótko, czasem zaledwie kilka miesięcy, rok, maksymalnie kilka lat, rzadko kiedy utrzymują się przez 10 lat lub dłużej.
Dlaczego?
Ponieważ są to głównie produkty przemysłowe — jeśli cena zbyt mocno odbiega od normy, mechanizmy rynkowe automatycznie zaczynają działać:
Przy nadpodaży rynek eliminuje producentów; przy nadmiernym popycie, pojawia się wielu nowych producentów.
W efekcie ceny wracają do średnich poziomów w dość krótkim czasie, nie pozwalając na długotrwałe odchylenia.
Z tego powodu te aktywa praktycznie nie mają szans, by w ciągu 20–40 lat osiągnąć wzrost o 100 razy.
Udział inwestora w takich aktywach jest często rodzajem zabawy, podchodzenia do tematu dla rozrywki — jeśli pojawi się okazja, można z niej skorzystać, a jeśli nie, nie ma powodu, by jej na siłę szukać.
Munger żartobliwie określił kiedyś zakupy srebra przez Buffetta jako chwilowy kaprys, porównując to do podniesienia „niedopałka papierosa”.
Aby wykorzystać taką okazję, inwestor musi przez długi czas śledzić dany instrument, posiadać znaczącą wiedzę lub umiejętności analizy historycznych danych oraz relacji popytu i podaży, co pozwala szybciej dostrzec pojawiające się możliwości na dynamicznym rynku.
Dla zdecydowanej większości zwykłych inwestorów jest to jednak bardzo trudne do osiągnięcia.
Podsumowując: tego typu aktywa z samej swej natury ani nie mają warunków, by wzrosnąć 100 razy, ani nie tworzą szerokiej okazji dla przeciętnego uczestnika rynku.
Dlatego prawie żaden inwestor nie ma szans na stuprocentowy zysk z tej grupy aktywów.
