IEA: Konflikt na Bliskim Wschodzie przekształca bezpieczeństwo energetyczne w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie

⑴ Żegluga przez Cieśninę Ormuz pozostaje utrudniona; szlak ten odpowiada za około jedną czwartą światowego morskiego transportu ropy naftowej i jedną piątą morskiego handlu gazem ziemnym. Sytuacja krajów zasobnych w surowce uległa zróżnicowaniu – Arabia Saudyjska oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie utrzymują eksport dzięki obejściom rurociągowym, podczas gdy gospodarki silnie uzależnione od cieśniny, takie jak Irak, Kuwejt i Katar, odnotowały znaczący spadek eksportu. ⑵ Kraje produkujące ropę mierzą się z podwójną presją: ceny ropy rosną, lecz eksport napotyka przeszkody, a wolumen eksportu drastycznie maleje; jednocześnie występują niedobory ropy, gazu i prądu na rynku krajowym. W Iraku gwałtownie zmalała podaż gazu ziemnego, co przyczyniło się do ogromnego letniego deficytu energii elektrycznej; Libia, posiadająca największe na kontynencie afrykańskim zasoby ropy naftowej, charakteryzuje się niską samowystarczalnością paliwową, a ataki na rafinerie zaostrzyły kryzys energetyczny. ⑶ Importujące energię kraje notują gwałtowny wzrost rachunków za import; Egipt, Maroko, Tunezja i Liban znacząco zwiększyły wydatki na zakup surowców energetycznych. Tradycyjny model subsydiowania energii staje się nie do utrzymania – dopłaty zwiększają energochłonność i zużywają finanse publiczne, przez co część państw została zmuszona do zmiany cen i ograniczenia powszechnych dopłat. ⑷ Sektory energetyczne w krajach objętych konfliktami stoją na skraju załamania; Liban, Jemen i Gaza nie są w stanie zapewnić wystarczających dostaw prądu, co obciąża podstawowe usługi publiczne, takie jak szpitale czy zaopatrzenie w wodę, a niedobory energii dodatkowo potęgują ryzyko klęsk humanitarnych, takich jak brak bezpieczeństwa żywnościowego. ⑸ IEA wskazuje kierunki transformacji: importerzy powinni rozwijać odnawialne źródła energii, takie jak rozproszone instalacje fotowoltaiczne; kraje produkujące ropę mają przyśpieszyć dywersyfikację i budowę omijających Cieśninę Ormuz rurociągów; powszechne dotacje należy zastąpić ukierunkowanymi transferami gotówkowymi, natomiast transgraniczna integracja sieci elektroenergetycznych podniesie regionalną stabilność energetyczną na wypadek kryzysów.