DEX-in spot həcmi 2026-cı ilin iyulunda CEX-in həcmində rekord 24%-ə çatıb.

Decentralizasiya olunmuş birjalar artıq mərkəzləşdirilmiş həmkarları tərəfindən idarə olunan bütün spot treydinq həcmində təxminən dördüncü bir hissəni təşkil edir. DEX-dən CEX-ə spot həcm nisbəti 2026-cı ilin iyulunda 24.14%-ə çatıb, bu da göstəricinin 2019-cu ildən izlənməyə başlayandan bəri ən yüksək səviyyəsidir.

Bax, məsələ burasındadır: bu mərhələ əslində DEX-lər üçün sakit bir ayda baş verdi. Decentralizə olunmuş platformalarda ümumi spot həcm aylıq müqayisədə təxminən 26% azalaraq 130.77 milyard dollar civarına düşüb və son iki ilin ən aşağı səviyyəsinə çatıb. DEX-lər kiçilən bir payın daha böyük hissəsini əldə edir və bu nisbət daha da maraqlı olur.

Dəyişimin arxasındakı rəqəmlər

2024-cü ilin böyük bir hissəsində DEX həcmii CEX həcmindən 10%-dən aşağı idi. Sonra 2025 baş verdi. Nisbət davamlı olaraq artmağa başladı, 13-14%-ə çatdı və bəzən pik dövrlərdə 25%-ə qalxdı. 2026-cı ilin iyulundakı 24.14% nəticəsi ani bir sıçrayış deyil. Bu, bir ildən çoxdur davam edən trendin davamıdır.

Bu həcmə səbəb olan əsas DEX protokollarına Uniswap və PancakeSwap kimi tanış adlarla yanaşı, Aerodrome və Hyperliquid kimi yeni iştirakçılar da daxildir.

DEX-lər niyə sürətlə güc qazanır?

Burada əsas yükü üç ekosistem daşıyır: Solana, Base və BNB Chain. Hər biri belə imkan yaradır ki, DEX-lərin icazəsiz funksiyalarını mərkəzləşdirilmiş birjalar biznes modellərini əsaslı şəkildə dəyişmədən təkrarlaya bilmir.

Ən böyük üstünlük bazara çıxış sürətidir. Yeni bir token təqdim olunduqda, bir neçə dəqiqə ərzində DEX-də treydinqə başlaya bilər. Mərkəzləşdirilmiş birjada isə siyahıya daxil olmadan əvvəl uyğunluq yoxlanışları, dərin təhlil və bəzən həftələrlə davam edən danışıqlar lazımdır.

Bu tendensiya treydinq mənzərəsi üçün nə deməkdir?

Bəzi böyük mərkəzləşdirilmiş platformalar artıq desentralizasiya olunmuş inteqrasiyaları araşdırmağa başlayıb, faktiki olaraq DEX-ləri cazibədar edən xüsusiyyətləri əlavə etməyə çalışırlar, bununla yanaşı, institusional müştərilərin tələb etdiyi uyğunluq mexanizmini qoruyub saxlayırlar.